محمد تقي جعفري
171
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
12 - خداوند سبحان بهمهء مخلوقات خود ، مخصوصا به انسانها محبّت دارد ، زيرا آنها مصنوع او هستند . اين محبّت ناشى از عامل غريزه اى نيست ، زيرا خداوند سبحان غريزه اى ندارد ، و همچنين ناشى از سودجوئى نيست ، زيرا خداوند متعال واجد همهء خيرات و كمالات است و هيچگونه نيازى به هيچ سودى ندارد . نفس انسانى هم استعداد محبّت ورزيدن به مصنوعات و نتائج فكرى خود دارد و مىتواند با پيشرفت روحى ، محبّت مزبور را بدون تكيه به دو عامل غريزه و سودجوئى داشته باشد . 13 - خداوند متعال محبّت خاصّ به جمال و كمال دارد ، و با داشتن جمال و كمال بىنهايت در خود ، مخلوقات خود را مىخواهد كه داراى جمال و كمال بوده باشند . البتّه خواستن دو موضوع مزبور ، دو نوع است : نوع تكوينى و نوع تشريعى . نوع تكوينى عبارتست از جمالى كه در اجزاء هستى ديده مىشود كه با خواستن خدا آن ( جمال ) بوجود مىآيد و امكان تخلَّف نيست و همچنين نوع تكوينى كمال ، كه جلوه گاهش استعدادها و نيروهاى با عظمت در هستى است ، چنان كه در انسان مشاهده مىكنيم . انواع تشريعى . امّا جمال و كمالى كه با ارادهء تشريعى خواسته مىشوند ، تحقّق عينى و وجود خارجى و فعلى آن دو ، بستگى به اختيار انسان دارد . نفس انسانى هم با قطع نظر از عوارض ثانوى ناشى از عوامل محيط طبيعى و اجتماعى و تعليم و تربيت فرهنگى اشتياق به جمال و كمال دارد ، تا جائى كه عدّه اى معتقدند زيباجوئى و كمال طلبى از مختصّات ذاتى انسان است . موضوع جمال و مطلوبيّت آن ، در منابع معتبر اسلامى بطور فراوان آمده است و اين جانب مقدارى از آيات و روايات مربوط به موضوع مزبور را در كتاب زيبائى و هنر از ديدگاه اسلام مطرح نمودهام . امّا موضوع كمال ، مىتوان گفت : هدف اصلى همهء اديان كه براى رسانيدن مردم به هدف اعلاى حياتشان بوسيلهء پيامبران الهى است ، بارور ساختن و بثمر رسانيدن استعداد كمال يا بى مردم است كه هم منابع رسمى اسلام در بيان آن اصرار مىورزد و هم دلائل عقلى و دريافتهاى وجدانى . 14 - خداوند سبحان هر چه بيافريند كمترين تأثيرى در ذات اقدس او نمىگذارد .